VTV.vn – Công nghệ đang giúp biến lượng methane vô hình trên đồng ruộng thành dữ liệu cụ thể, hỗ trợ kiểm soát phát thải và hướng tới sản xuất lúa phát thải thấp.
Trên đồng ruộng, có một loại khí thải đang liên tục phát sinh nhưng không thể nhìn thấy bằng mắt thường, đó là khí methane gây hiệu ứng nhà kính và làm trái đất nóng lên. Muốn biết một cánh đồng đang phát thải bao nhiêu khí methane, các nhà khoa học phải tìm cách đưa được thứ vô hình ấy vào phòng thí nghiệm và giải mã bằng công nghệ. Từ những mẫu khí được lấy thủ công đến các cảm biến có thể theo dõi đo đếm dữ liệu liên tục, công nghệ này đang dần giúp thay đổi chỉ số phát thải khí methane trong sản xuất nông nghiệp.
Trên cánh đồng thường xuyên ngập nước, môi trường thiếu oxy tạo điều kiện cho vi sinh vật phân hủy chất hữu cơ và sinh methane. Vì thế, quá trình sinh trưởng của cây lúa liên tục phát sinh dòng khí nhà kính. Nếu năng suất lúa có thể nhìn thấy qua từng vụ mùa, thì lượng khí phát thải là yếu tố gần như vô hình.
Để chuyển lượng phát thải vô hình đó thành dữ liệu có thể đo đếm, việc ứng dụng công nghệ trở thành yếu tố then chốt giúp kiểm soát dòng khí methane sinh ra.
TS. Vũ Duy Hoàng – Phó Giám đốc Trung tâm Nông nghiệp sinh thái, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết: “Khi mẫu khí được đưa vào máy, methane sẽ được phân tách trong cột sắc ký, sau đó được đầu dò nhận diện. Kết quả thể hiện bằng một đỉnh phát thải trên màn hình; đỉnh càng cao thì nồng độ methane càng lớn”.
Khi lượng methane phát sinh trên mỗi diện tích ruộng được tính toán, các số liệu sẽ được dùng để xác định phương pháp giảm phát thải.
Việc ứng dụng công nghệ đo đếm đang biến phát thải methane từ yếu tố vô hình thành dữ liệu, phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.
Tại Hải Phòng, mô hình thí điểm tưới khô xen kẽ đang cho những kết quả thực tế. Việc chủ động điều tiết nước bằng kỹ thuật tưới khô xen kẽ, có thể làm giảm quá trình phát thải khí methane. Theo Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế, phương pháp này có thể giảm khoảng 30% lượng nước tưới và 30-70% phát thải khí methane.
Tuy nhiên, trên diện tích hàng nghìn ha, việc lấy mẫu vài điểm là không đủ. Để được công nhận, dữ liệu đo đạc trên đồng ruộng bắt buộc phải tuân theo hệ thống MRV là Đo đạc, Báo cáo và Thẩm định theo chuẩn hóa quốc tế.
Việc ứng dụng công nghệ giảm phát thải nhà kính được kỳ vọng là nền tảng để hình thành các vùng sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp, từng bước nâng cao sức cạnh tranh của hạt gạo và mở ra cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.
English