• Home »
  • TIN TỨC VÀ SỰ KIỆN »
  • Tìm hiểu sự thay đổi lớp thảm thực vật và các vấn đề quản lý tài nguyên tại xã Mậu Đức huyện Con Cuông tỉnh Nghệ An

Tìm hiểu sự thay đổi lớp thảm thực vật và các vấn đề quản lý tài nguyên tại xã Mậu Đức huyện Con Cuông tỉnh Nghệ An

ĐẶT VẤN ĐỀ

Miền núi là khu vực bao gồm nhiều loại hình đất dốc khác nhau, vùng đồi, núi cao và các cao nguyên chiếm diện tích khoảng 24,4 triệu ha (74%) tổng diện tích đất tự nhiên của cả nước. Miền núi cũng là ngôi nhà chung của khoảng 24 triệu đồng bào thuộc nhiều dân tộc khác nhau, mà chủ yếu là đồng bào các dân tộc thiểu số (Lê Trọng Cúc và cộng sự, 1990). Rừng là nguồn tài nguyên quý giá và có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường sinh thái (bảo vệ đất, giữ nước, giảm xói mòn, rửa trôi đất, giảm lũ lụt, hạn hán…) phát triển kinh tế nông thôn miền núi và đảm bảo an ninh quốc phòng.

Trong những năm gần đây độ che phủ rừng của tỉnh Nghệ An đã tăng lên rõ rệt nhưng chất lượng rừng ở Nghệ An nói chung và lưu vực sông Cả nói riêng đều giảm sút (theo số liệu thống kê năm 2003 của tỉnh Nghệ An). Canh tác nương rẫy và áp lực về dân số là nguyên nhân chính gây ra sức ép đối với tài nguyên thiên nhiên, làm cho nó ngày càng trở nên nghèo kiệt.

Để giải quyết vấn đề trên, từ năm 1988 nhà nước đã giao cho địa phương triển khai thực hiện một số chính sách về phát triển nông lâm nghiệp như chính sách giao đất giao rừng, quyền sử dụng đất được giao cho người dân trong một thời gian nhất định, dự án trồng rừng 327 và chương trình 5 triệu ha rừng. Mục đích chính của các chương trình, dự án này nhằm bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên, bảo đảm sự phát triển kinh tế và nâng cao đời sống cho người dân vùng cao. Tuy nhiên, hiệu quả mong muốn vẫn chưa đạt được, chất lượng rừng vẫn bị suy giảm, môi trường sinh thái chưa được cải thiện, đời sống của người dân vẫn còn nhiều khó khăn, những mâu thuẫn mới nẩy sinh trong cộng đồng…
Trong những năm qua, ở nước ta đã có một số nghiên cứu về các chính sách phát triển rừng của Nhà nước, những tác động của các chính sách đến tài nguyên rừng, các phương thức quản lý nguồn tài nguyên rừng của các cộng đồng dân cư, dân tộc khác nhau. Tuy nhiên mới chỉ là các con số thống kê, không chỉ ra được các thay đổi trên bản đồ [12]. Việc nghiên cứu toàn diện sự thay đổi thảm thực vật do các chính sách GĐGR của Nhà nước thực hiện ở các địa phương vẫn chưa có một phương pháp và quy trình cụ thể, đồng bộ và có hiệu quả cao.

Thời gian gần đây, trên thế giới và ở nước ta đã có những nghiên cứu và ứng dụng thành công GIS và Viễn thám cho việc thành lập các bản đồ thảm che phủ thực vật và sử dụng đất ở vùng núi. Với mong muốn áp dụng phương pháp mới, có hiệu quả trong đánh giá và quản lý tài nguyên rừng, đồng thời để hiểu rõ hơn về vấn đề quản lý tài nguyên thiên nhiên đặc biệt là tài nguyên rừng, sự thay đổi của lớp thảm thực vật và đời sống của người dân trong thời gian từ năm 1989 đến năm 2003, chúng tôi tiến hành thực hiện đề tài nghiên cứu: Tìm hiểu sự thay đổi của lớp thảm thực vật và các vấn đề quản lý tài nguyên tại xã Mậu Đức huyện Con Cuông tỉnh Nghệ An”

Nghiên cứu của chúng tôi chủ yếu sử dụng ảnh viễn thám và hệ thông tin địa lý kết hợp với việc kiểm tra thực địa nhằm tìm hiểu sự thay đổi của lớp thảm thực vật và vn đề quản lý tài nguyên tại địa điểm nghiên cứu qua từng giai đoạn. Nghiên cứu này không nhằm mục đích phân tích chính sách hoặc đánh giá sự thành công trong việc thực hiện chính sách giao đất giao rừng hay các chính sách phát triển khác của nhà nước Việt Nam. Thay vào đó các kết quả của nghiên cứu này chủ yếu nhằm tìm hiểu sự thay đổi của lớp thảm thực vật, thực trạng vấn đề quản lý tài nguyên, kinh tế xã hội và đời sống của người dân tại địa điểm nghiên cứu.


Trung tâm Sinh thái Nông nghiệp
Truờng Ðại học Nông nghiệp Hà Nội
Thị trấn Trâu Quỳ, Gia Lâm, Hà Nội
Tel:  04-38765607
Fax: 04-38766642
Email: cares@hn.vnn.vn